social media
Social media is voor veel organisaties een soort terra incognita: je hebt wel het vermoeden dat er iets mee kan maar waar begin je en waar leidt het toe. Dat geldt zeker voor de overheid. Onlangs kondigde minister Plasterk aan dat de overheid vanaf 2017 ‘volledig digitaal gaat’. Wat dat precies inhoudt bleef nogal vaag en zijn opgewekte verhaal werd al vrij snel overstemd door  terecht bezorgde ambtenaren en burgers die op de weg naar 2017 nog de nodige (analoge en digitale ) beren op de weg zagen  lopen.

Social media nemen in dit geheel een speciale plaats in. De nog fris in het geheugen liggende ervaringen van ‘Haren’ dragen niet echt bij tot enthousiaste voor deze nieuwe media bij de gemiddelde overheidsdienst. Toch is er wel iets voor te zeggen dat de overheid actiever wordt met social media. Als zoveel mensen ‘op Twitter, Facebook of LinkedIn zitten’ dan heb je als overheid in ieder geval de mogelijkheid om op een andere manier met burgers contact te leggen dan alleen de formele route. Nu gebeurt dat via brieven, aankondigingen op websites, bijsluiters bij belastingaanslagen e.d. Ik heb de indruk dat in de publieke sector het gebruik van social media nu nog een sterk individueel bepaalde zaak is. Er zijn een paar bestuurders die actief gebruik maken van social media, maar over het geheel genomen is dit nog redelijk onontgonnen terrein.

Een aantal aspecten is hier van belang.

  • Onbekend maakt onbemind. De kennis en het inzicht in wat er met social media (on)mogelijk is ontbreekt. Een onderzoek van Ernst & Young in 2012 bevestigt dat.
  • The sky is the limit. Er kan (technisch bezien) veel met social media. En het is een relatief goedkope manier om te communiceren met een breed publiek.
  • Bezint eer ge begint. Voordat je begint met het actief gebruik van social media is het raadzaam om na te denken over welke plaats social media gebruik inneemt in de relatie overheid-burger.


Vanuit onze ervaring als Tasclinx met de implementatie en toepassing van social media (policy) bij bedrijven heb ik 4 aandachtspunten die je als overheid zou kunnen meenemen in de afweging om iets te gaan doen op dit gebied:

  1. Sluit aan op de actualiteit. Als er iets nieuws gebeurt, kun je dat ook toelichten via social media kanalen.
  2. Gebruik de mogelijkheid van 2-richting communicatie. Dat is een van dé kwaliteiten van social media.
  3. Gebruik de opinie van burgers om je beleid te toetsen.
  4. Blijf dicht bij huis: zorg voor een nauwe relatie tussen beleid en uitvoering. Denk eerst na over een social media beleid en ga dan pas aan de slag.


Ik denk dat het onontkoombaar is dat de overheid, juist in tijden dat zij zich steeds meer lijkt terug te trekken, bezint of het niet zinvol is anders te gaan communiceren met haar burgers. Dat geldt van hoog tot laag, van kabinet tot gemeente of waterschap. Van oudsher is de overheid gewend om te zenden en minder te ontvangen (behalve belastingen). Als burger heb ik echter soms ook iets te melden. Daarvoor zijn veel mogelijkheden, maar die zijn vaak formeel en het kost moeite om die te gebruiken. Nog afgezien van de traagheid in de reactie, die ik vraag. Social media bieden juist op dat punt nieuwe mogelijkheden. Een afdeling belastingen of een belastingsamenwerkingsverband zou op dit punt kunnen scoren. Wie durft?

Herman Timmermans / 130614